تصفیه خانه فاضلاب استان چهار محال و بختیاری - شهرکرد

مقدمه:
شهرستان شهركرد بين 32 درجه و 18 دقيقه تا 32 درجه و 21 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 50 دقيقه تا 50 درجه و 53 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار دارد و در شمال شرقي استان واقع شده و مركز آن شهر شهركرد است . اين شهرستان داراي 8 شهر به نام هاي شهركرد، نافچ، هارونی، طاقانک، سورشجان، سودجان، فرخ شهر، كيان و هفشجان است.
مطالعات پروژه تصفيه خانه فاضلاب شهركرد در سال 1358 به شركت مهندسي پارس كنسولت محول گرديد. دوره اول اجرايي و دوره توسعه نهايي به ترتيب سالهاي 1375 و 1385 تعيين گرديد . در مراحل اوليه مطالعات، روش تصفيه لجن فعال با هوادهي ممتد براي مرحله اول انتخاب گرديد.
تصفيه خانه فاضلاب شهركرد در 7 كيلومتري جاده شهركرد به شهر كيان در زميني به وسعت حدود 54 هكتار احداث گرديده است. این تصفيه خانه در ابتدا براي تصفيه فاضلاب شهرهاي شهركرد، فرخ شهر و كيان طراحي شده است و در سال 1382 طرح الحاق فاضلاب روستاهاي مهديه، اشكفتك و چالشتر به مختصات تقريبي 32 درجه و 22 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 47 دقيقه طول شرقي در شمال شرقي شهر شهركرد، نيز به تصفيه خانه فاضلاب شهركرد تصويب گرديد.

پارامترهای طراحی تصفیه خانه فاضلاب شهرکرد در دوره اول طرح:
•    جمعیت تحت پوشش: 180000 نفر
•    ظرفیت متوسط فاضلاب ورودی: 27000 متر مکعب در روز
•    حداکثر فاضلاب ورودی + نشت آب : 54000 متر مکعب در روز
•    مقدار تولید فاضلاب به ازای هرنفر: 150 لیتر در روز
•    غلظت اکسیژن خواهی بیوشیمیایی پنج روزه (BOD5) فاضلاب ورودی : 350 میلی گرم در لیتر
•    غلظت اکسیژن خواهی بیوشیمیایی پنج روزه (BOD5) پساب خروجی : 30 (50 لحظه ای)میلی گرم در لیتر
•    غلظت اکسیژن خواهی شیمیایی (COD) فاضلاب ورودی : 700 میلی گرم در لیتر
•    غلظت اکسیژن خواهی شیمیایی (COD) پساب خروجی : 60 (100لحظه ای)میلی گرم در لیتر
•    مواد جامد معلق فاضلاب ورودی : 530 میلی گرم در لیتر
•    مواد جامد معلق خروجی : 40(60 لحظه ای) میلی گرم در لیتر
•    روش تصفیه : لجن فعال با هوادهی ممتد
•    استفاده از پساب : کشاورزی

مشخصات عمومی تصفیه خانه فاضلاب شهرکرد:

1-آدم رو( منهول) ورودی:
فاضلاب ابتدا وارد آدم رو ورودی می شود و از آنجا به ایستگاه پمپاژ اولیه یا مسیر بای پس هدایت می شود این آدم رو مجهز به دو دریچه کشوئی دستی می باشد.این دریچه ها ساخت شرکت پاساوانت می باشد. عمق8/2 متر،طول 15/1 متر، وزن 393 کیلوگرم

2- ایستگاه پمپاژ ورودی:
 جهت ایجاد اختلاف ارتفاع سطح فاضلاب توسط انتقال به کد بالاتر توسط پمپهای اسکرو به منظور سوار شدن فاضلاب به سایر سازه ها مورد استفاده قرار می گیرد. این ایستگاه در حال حاضر مجهز به سه دستگاه اسکرو پمپ است. در ضمن محل نصب 2 دستگاه در طرح توسعه پیش بینی و ساخته شده است. اسکرو پمپ ساخت RITZ دارای ظرفیت 1125m3/h  با اختلاف ارتفاع 4 متر است. قدرت موتور گیربکس پمپ ها 0.18KW،سرعت 5/1 دور در دقیقه است. این ایستگاه همچنین دارای 3 دستگاه گریس پمپ است و دو دستگاه در طرح توسعه پیش بینی شده است. گریس پمپ ها ساخت WORNER مدل GMF-A با ظرفیت 10cm3/h و فشار 350bar است. اسکرو پمپ ها از لول سوئیچ فرمان می گیرند. دستگاه نمونه بردار خودکار از فاضلاب ورودی نیز در این ایستگاه استقرار دارد.

3- آشغالگیر مکانیکی: Screening
به منظورجلوگیری از ورود آشغال و زباله موجود در فاضلاب ورودی تصفیه خانه و جداسازی آنها جهت جمع آوری و انتقال به خارج از تصفیه خانه از یک دستگاه آشغالگیر مکانیکی و یک دستگاه آشغالگیر دستی استفاده می شود. آشغالگیر مکانیکی ساخت شرکت پاساوانت است و به عرض 4/1 متر و ارتفاع آشغالگیر 5/5 متر است. آشغالگیر دارای3 دریچه کشویی است. جهت انتقال آشغال به محل جمع آوری از یک دستگاه تسمه نقاله به عرض 6/0 متر و به طول 3 متر ساخت VOGEL استفاده می شود. علاوه بر آشغالگیر مکانیکی از یک دستگاه آشغالگیر دستی برای مواقع اضطراری استفاده می شود . عرض این آشغالگیر 1/1 متر و ساخت پاساوانت می باشد. فاضلاب پمپ شده توسط اسکروپمپ از میان تیغه های آشغالگیر مکانیکی عبور می کند. این آشغالگیر به صورت اتوماتیک و توسط کنترل کننده اختلاف ارتفاع سطح 2 طرف آشغالگیر یا به صورت دستی فعال می شود. آشغالها بر روی یک تسمه نقاله ریخته شده و به حوضچه جمع آوری آشغال ریخته می شود.

4-دانه گیر و چربی گیر با هوادهی: Grit chamber
از دانه گیر جهت جداسازی دانه های ریز و چربی موجود در فاضلاب ورودی استفاده می شود. برای این کار یک  واحد دانه گیر با دو مدول ساخته شده است. این دانه گیر مجهز به یک دستگاه پل رفت و برگشت کامل ساخت پاساوانت مجهز به 2 دستگاه پمپ ایرلیفت و پاروی کفاب روب برای جمع آوری چربی، دو دستگاه دریچه کشویی و دو دستگاه سرریز و یک دستگاه کلاسیفایر می باشد. هر دانه گیر دارای طول35/17 متر،عرض6/2 متر،عمق07/3 متر مقدار هوای مورد نیاز m3/h 350 است. دانه های ته نشین شده در کف کانال دانه گیر با استفاده از پمپ های ایرلیفت که به پل متحرک متصل است به کانال هدایت دانه پمپ می شود. سپس دانه ها به صورت ثقلی وارد دستگاه کلاسیفایر جهت جدا سازی دانه می شود. در این مرحله آب از دانه ها جدا شده و به کانال ورودی عودت داده می شود و دانه های جدا شده تخلیه شده و به خارج حمل می گردند.

5-سیستم تصفیه بیولوژیکی (حوض های هوادهی):  Aeration reactor
سیستم تصفیه بیولوژیکی از نوع لجن فعال با هوادهی گسترده (EXTENDED AERATION) است و شامل 4 حوض هوادهی به طول 8/136 متر، عرض 6/19 متر، عمق7/3، زمان توقف 22 ساعت می باشد. ورود فاضلاب به هریک از حوض های هوادهی با استفاده از دریچه ورودی صورت می گیرد. هریک از هواده ها می تواند در دو قدرت 30KW و44KW عمل نماید مایع مخلوط خروجی از حوض های هوادهی به ایستگاه پمپاژ لجن هدایت می شود.

6-حوض های ته نشینی (زلال ساز) clarifier
در این تصفیه خانه جهت جداسازی مواد جامد معلق و همچنین جمع آوری کفاب و چربی شناور از 4 حوض ته نشینی نهایی استفاده می شود. هر یک از حوض ها مجهز به یک دستگاه پل دوار به همراه بازوهای کفاب گیر و لجن روب با موتور محرک، لوله کشی های ورودی و خروجی فاضلاب می باشد. طول پل دوار 13 متر، عرض پل 1 متر است. لوله ورودی فاضلاب DN600 و لوله خروجی DN350 می باشد.قطر هر حوض 25 متر است.

7-ایستگاه پمپاژ لجن برگشتی و اضافی:
جهت انتقال لجن به اول حوض های هوادهی یا بسترهای لجن خشک کن از این ایستگاه استفاده می شود. این ایستگاه مجهز به 3 دستگاه پمپ شناور لجن برگشتی، 6 دستگاه جریان سنج مغناطیسی، 2 دستگاه پمپ شناور لجن اضافی، 4 دستگاه شیر تلسکوپی و یک دستگاه جرثقیل سقفی یک تنی ژاپنی می باشد. پمپ های لجن برگشتی ساخت KSB مدل AMACAN با ظرفیت پمپاژ با ارتفاع آبدهی 4 متر است. قدرت موتور پمپ 18.5KW و سرعت 960 دور در دقیقه است.

8-ایستگاه پمپاژ کفاب به بسترهای لجن خشک کن :
این ایستگاه جهت پمپاژ کفاب جمع آوری شده از حوض های ته نشینی نهایی به بسترهای خشک کننده لجن مورد استفاده قرار می گیرد. این ایستگاه پمپاژ مجهز به دو دستگاه پمپ شناور ساخت FLYGT مدل CP3085 181 MT43 است. ( یک دستگاه در حال کار و یک دستگاه آماده به کار).
9- واحد گندزدایی (حوضچه کلر زنی) :  Disinfection
فاضلاب خروجی از حوض های ته نشینی جهت گندزدایی و حذف انگل ها و میکروب های موجود در پساب به دو حوض تماس کلر هدایت می شود. حوض تماس کلر با عرض 5/2 متر، طول 5/10 متر، عمق 5/2 متر می باشد. هر حوض تماس کلر دارای 16 دیواره تقسیم می باشد.
جهت توزیع فاضلاب به محوطه از یک خط لوله به همراه فوت والو استفاده می شود. مشخصات مکانیکی این لوله DN200 است.

10-بسترهای خشک کننده لجن: Dried Sludge Beds
به منظور ایجاد شرایط لازم جهت خشک شدن لجن و کفاب جمع آوری شده در تصفیه خانه به کمک تبخیر طبیعی در برابر آفتاب و انتقال پساب جمع آوری شده به واحد پمپاژ پساب در حال حاضر از 56 بستر لجن خشک کن هر یک به عرض 6 متر و طول 10 متر جمعا معادل 16800 متر مربع استفاده خواهد شد. لوله های نصب شده در کف بستر از جنس PVC وDN125 و دارای سوراخ های کافی می باشد. لوله های انتقال پساب بسترها از جنس سیمانی DN300 است . سطح کل 4 بستر حدود 75/1 هکتار است.

11- آزمایشگاه:  Laboratory
یک واحد آزمایشگاه مستقر در تصفیه خانه با امکانات و تجهیزات کافی کلیه آزمون های مورد نیاز بر روی فاضلاب خام و پساب خروجی و همچنین کنترل های مور نیاز در بهره برداری فرایند را به انجام می رساند.